145 milyon liralık ev bedavaya satışta! Tek şarta alınabilir:

Diyelim ki size biri şöyle dedi: "Al şu evi, sana bedava." Sevinciniz ilk saniyede zirveye çıkar, ikinci saniyede ince yazıyı okursunuz. Üçüncü saniyede ise şöyle bir cümleyle karşılaşırsınız: "Ama onu kendin taşıyacaksın." İşte tam olarak bu senaryo, ABD'nin en prestijli adalarından biri olan Nantucket'te yaşanıyor. 'Milyarderler Adası' olarak da bilinen bu Massachusetts cenneti, yaklaşık 3 milyon dolar (yaklaşık 45 milyon lira) değerindeki bir evi, sıfır dolar karşılığında satışa çıkardı. Üstelik bu tek bir garip anlaşma değil; adada giderek yaygınlaşan, bambaşka bir ev anlayışının parçası.

Nantucket, adını duyduğunuzda aklınıza beyaz tahtalı kır evleri, okyanus manzaralı verandalar ve milyarlarca dolarlık servetlerin tatil adresleri gelir. Ada, onlarca yıldır ABD'nin en varlıklı isimlerinin yazlık cenneti olmuş; bu süreçte arazi fiyatları astronomik seviyelere fırlamış, inşaat alanı ise neredeyse sıfıra inmiş. Peki ya eski evler? Eskiden değerli olan o güzel ahşap yapılar, artık arazi sahiplerinin gözünde külfete dönmüş durumda. Çünkü insanlar artık o evlere değil, altındaki araziye para ödüyor. Sonuç? Koca koca evler yıkılıyor, buldozerler devreye giriyor ve tarihî dokular bir çırpıda yok oluyor. Ta ki 2024'e kadar.

Nantucket belediyesi, bu israfın önüne geçmek için Yıkım Geciktirme Yönetmeliği adında yeni bir program hayata geçirdi. Program basit ama yaratıcı: Bir evi yıkmak istiyorsanız, önce 180 gün boyunca birinin onu taşımasına izin vermeniz gerekiyor.Bu çerçevede satışa çıkan ev, 1.736 metrekarelik, üç yatak odalı, iki banyolu, okyanus havasıyla bezeli bir malikane. Sahibi Dean Lampe, başlangıçta bu yapı için milyonlarca dolar talep etmiş. Talip çıkmayınca fiyatı düşürmüş. Düşürmüş, düşürmüş ve nihayetinde şu noktaya gelmiş: Sıfır dolar. Ancak alıcının üstlendiği yükümlülük var: Evi 180 gün içinde araziden kaldırmak. Bu, büyük bir lojistik operasyon anlamına geliyor. Nakliye masrafları ve yeni bir arsa bedeli dahil edildiğinde toplam maliyet yaklaşık 150 bin dolar (yaklaşık 6 milyon) civarında seyrediyor. Ancak ortada bir ev var ve o ev ücretsiz.

İşin en ilginç kısmı burada başlıyor. Ya alıcının taşıyacak bir arsası yoksa? Ada, bu sorun için de bir çözüm geliştirmiş: Vinç sistemi. Evet, okudunuz doğru. Bir ev, yeni yerine taşınana kadar devasa bir vinçle havada tutulabiliyor, kelimenin tam anlamıyla yerde değil, havada asılı bekliyor. Bu "park etme" yöntemi sayesinde, bir ev sahibinin henüz yeni arazisini bulmamış olması, taşıma sürecini durdurmak zorunda değil. Bir evi taşımak kulağa ne kadar tuhaf gelse de Nantucket'te bu işin ustaları var. On yıllardır adada faaliyet gösteren Toscana Corp şirketi, bu özel nakliyecilik alanında deneyim biriktirmiş. Ancak şirketin kurucusu Carl Jelleme, işin hiç de kolay olmadığını vurguluyor: Yol genişlikleri, ağaçlar, alçak geçen elektrik hatları ve komşu yapılar… Her bina taşıma operasyonu, kendi içinde ayrı bir mühendislik projesi. Çoklu parçalara bölme seçeneği de masada, ama Jelleme buna pek sıcak bakmıyor: Pratikte nadiren hem ekonomik hem de mantıklı çıkıyor.

Pepper Frazier Real Estate'ten yerel emlakçı Shelly Lockwood, bu evlere olan ilgiyi şöyle açıklıyor: "Arazilerin değeri çok yüksek olduğu ve adada neredeyse hiç boş arazi kalmadığı için, insanlar gerçekten istemedikleri bir evi sırf araziye sahip olmak için satın alıyorlar. Bu evler piyasaya çıktığında gerçekten birer emtia gibi kapışılıyor.Nakliye masrafları dahil 150.000 dolara ev sahibi olmak istemeyen kim olur? Bu inanılmaz bir fırsat. Yirmi beş yıl önce burada bu kadar çok insan evi istemez hale gelmemişti. Artık adada milyonerler ve milyarderler var. Ama aynı zamanda çok daha az arazi var."

Bu sözler, adanın geçirdiği dönüşümü özetliyor: Nantucket, bir zamanlar herkese ev sahipliği yapan bir balıkçı adası iken bugün, evin kendisinin değil altındaki toprağın değerli olduğu bir servet adasına dönüşmüş.

Peki neden biri böyle bir teklife "evet" der? Şöyle düşünün: ABD'de ortalama bir evin metrekare maliyeti, kaliteli bir inşaatta binlerce dolara dayanıyor. Üstelik sıfırdan inşaat süreci, izinler, müteahhitler, malzeme fiyatlarındaki dalgalanmalar derken yıllarca sürebilir. Ancak karşınızda hazır, sağlam, yaşanabilir bir yapı var.

Sadece onu doğru yere taşımanız gerekiyor. Nakliye maliyeti göz korkutabilir ancak yapılabilir. Adanın bu sisteme olan ilgisi giderek artıyor; çünkü hem çevresel açıdan israfı önlüyor, hem de tarihi yapıları koruyor. Üstelik bu yalnızca Nantucket'e özgü değil. ABD'nin birçok kıyı kasabasında ev taşıma kültürü köklü bir geleneğe sahip. Kimi zaman sel tehlikesi, kimi zaman erozyon, kimi zaman da arsa değerindeki bu türlü anomaliler insanları evlerini fiziksel olarak hareket ettirmeye itiyor.

UYGULAMALARI İNDİREBİLİRSİNİZTürkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberler, köşe yazıları, magazinden siyasete, spordan seyahate bütün konuların tek adresi http://milliyet.com.tr ; Milliyet.com.tr haber içerikleri izin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez. Kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.

Kaynak haberi oku